Systemowa terapia rodzin- krzywdząca moc stereotypów

Zgodnie z podejściem systemowym w psychoterapii, każdy człowiek należy do pewnej grupy systemów, które wzajemnie się przenikają. Systemem może być związek intymny, rodzica z dzieckiem, rodzina, grupa zawodowa, społeczeństwo. W każdym z systemów pełnimy różne role, wchodzimy w odmienne interakcje. Bycie częścią systemu zaspokaja potrzebę przynależności, bycia ważnym dla innych ludzi. Z drugiej strony system narzuca pewne oczekiwania, normy oraz reguły, pojawia się krzywdząca moc stereotypów.

Nieodłącznym elementem psychoterapii systemowej jest tworzenie genogramu. Jest to rodzaj drzewa genealogicznego. Pozwala poznać psychoterapeucie system rodzinny pacjenta, przekonania, wyznawane wartości, historię rodziny oraz jej wpływ na obecne funkcjonowanie osoby uczestniczącej w terapii. Zdarza się, że osoba zgłaszająca się do psychologa niesie ze sobą wielopokoleniowy ciężar, traumę, krzywdzące przekonania. Właśnie poprzez własną pracę, wprowadza zmiany w całym systemie rodzinnym, który może na różne sposoby próbować pozostawić aktualny stan rzeczy. Jak to mówią, lepsze znane zło.

System społeczny- krzywdząca moc stereotypów

Myślę, że poza systemem rodzinnym, ogromny wpływ wywiera na nas społeczeństwo w którym funkcjonujemy. Czy gdybym urodził się w Japonii, borykał bym się z innymi trudnościami? Jak społeczeństwo wpływa na podejmowane przeze mnie decyzje, na to kim jestem? Tu przychodzi mi do głowy pojęcie stereotypów. Stereotyp to uproszczenie dla naszego umysłu. Polega na przypisywaniu pewnych cech, zachowań, właściwości wyłącznie na podstawie przynależności do danej grupy. Jednocześnie deprecjonuje indywidualność, niepowtarzalność jednostki. Stereotypy zawierają w sobie ocenę, krytykę, czasem kompletnie bezpodstawną. Z drugiej strony mogą wpływać na nasze osobiste decyzje i na to jaki powinienem być. W związku z tym zmniejszają przestrzeń do poszukiwania siebie oraz rozpoznawania swoich indywidualnych potrzeb. Stereotyp pozwala na prostą kategoryzację otaczającego nas świata, może wynikać z lęku przed tym co inne, odmienne, odbiegające od narzucanych norm. Chciałabym przyjrzeć się najpopularniejszym stereotypom funkcjonującym w naszym społeczeństwie.

Chłopaki nie płaczą

Od najmłodszych lat chłopcy słyszą  od rodziców “żeby nie płakali”, “nic się nie stało”. Chłopiec w takim samym stopniu jak dziewczynka dysponuje szeregiem emocji, które odczuwa. Jest to zarówno radość, złość, jak i smutek. To, że smutek nie będzie okazywany, nie znaczy, że zniknie. Odczuwanie smutku, często jest odbierane jako okazywanie słabości, a taki mężczyzna nie jest dobrze widziany w społeczeństwie. Jest to bardzo obciążające dla mężczyzn, zaprzecza odczuwanym przez nich emocjom, a co za tym idzie, utrudnia ich konstruktywnym zarządzaniem oraz wyrażaniem. Wypierany smutek może objawiać się poprzez złość, objawy psychosomatyczne, trudności natury psychologicznej. 

Mężczyzna nie prosi o pomoc

Proszenie o pomoc również jest traktowane jako oznaka słabości, to przywilej “płci pięknej”, chociaż i tutaj pojawiają się trudności. Jesteśmy nagradzani za bycie silnymi, zaradnymi, samodzielnymi. Jednak to właśnie świadomość swoich możliwości oraz ograniczeń, umiejętność przyznania się do bezradności oraz proszenia o pomoc, jest oznaką dojrzałości, samoświadomości. Nikt nie jest w stanie nieść na barkach wszystkich trudności, problemów. W przeciwnym razie jego zasoby szybko wyczerpią się, powodując poczucie winy oraz przekonanie, że nie dałem rady. To łatwa droga do depresji, myśli samobójczych, wypalenia. Każdy z nas jest unikalny, ma swoje mocne strony oraz ograniczenia. Tego należy uczyć już małe dzieci, bycie bezradnym jest w porządku, nie wyklucza bycia wartościowym. 

Mężczyznom zależy tylko na „jednym”

Każdy z nas, niezależnie od płci ma swoją historię rodzinną. Więź z matką kształtuje się już w okresie prenatalnym. W zależności od tego czy rodzice byli dostępni emocjonalnie, reagowali na nasze potrzeby oraz brali nas pod uwagę, kształtuje się styl przywiązania. Jeśli wykształciliśmy najbardziej pożądany styl przywiązania- bezpieczny, wchodzimy w relacje z poczuciem, że jesteśmy warci miłości, relacje są wartościowe, a ludzie o nas dbają. Wchodzenie wyłącznie w relacje seksualne, może być związane z lękiem przed zależnością, z poczuciem, że ludzie ranią. Raczej świadczy o bólu oraz lęku danej osoby. Nie ma nic wspólnego z płcią. 

Kobiecie nie wypada

Często już małe dziewczynki słyszą z ust dorosłych, że nie wypada wspinać się po drzewach, krzyczeć, mieć zbitych kolan i wiele, wiele innych. A już na pewno nie wypada się złościć, trzaskać drzwiami, pokazywać swojej agresywności, o nie ! Bo przecież dziewczynce nie wypada, nie to co chłopcom. Idąc tym tropem dziewczynka powinna być pokorna, ciepła, serdeczna, nieasertywna? Często kobietom towarzyszy poczucie winy związane z wyrażaniem złości, stawianiem granic. Całe życie słyszały, że kobieta jest łagodna, emocjonalna. No właśnie… emocjonalna. Na emocjonalność składa się również złość. Często jest tak, że doszukujemy się swojej wewnętrznej potrzeby, jednak w lęku, że nie wypada jej realizować, tłumimy ją. Warto zastanowić się dlaczego nie wypada, czy ma to sens, co odróżnia nas od innych grup, którym wypada? Stałe dostosowywanie się do wymagań społeczeństwa, uniemożliwia życie zgodne z samym sobą. Może prowadzić do braku satysfakcji z życia. 

Kobieta ma instynkt macierzyński

Zarówno kobieta jak i mężczyzna mogą chcieć posiadać potomstwo. Mogą także nie chcieć. Czy w rolę kobiety jest wpisane bycie matką? A może partnerom jest dobrze w relacji dwóch osób dorosłych, realizują się na innych, istotnych dla siebie polach. Czasami wręcz posiadanie potomstwa jest wymuszane “Kiedy pojawią się dzieci?”, “Zegar biologiczny tyka”. Co z kobietami, które po zostaniu matką wcale nie czują się szczęśliwe, czy coś z nimi i ich instynktem jest nie tak? Posiadanie dziecka, to spora rewolucja życiowa, niesie ze sobą również szereg trudnych emocji, zmęczenie, frustrację podstawowych potrzeb. To od nas zależy, czy chcemy być rodzicem pomimo trudów, czy nie jest to naszą potrzebą, a oczekiwaniami innych ludzi.

Kobieta musi poświęcić się dzieciom

Czy mogę być równocześnie mamą oraz pracownikiem? Przecież pracująca mama “na pewno nie ma czasu dla dziecka”, a kobieta musi poświęcić swoje ambicje i wychowywać dzieci. Pamiętajmy, szczęśliwi rodzice to szczęśliwe dzieci. Nie da się być nieszczęśliwym rodzicem i ukrywać tego faktu przed dzieckiem. Ważne jest zaspokojenie zarówno potrzeb dziecka jak i rodzica. Liczy się jakość relacji, nie jej ilość. Pracująca mama, kobieta bezdzietna, kobieta pozostająca w domu z dziećmi, wszystkie są wystarczająco dobre jeśli tego właśnie pragną.

Do psychologa chodzą ludzie chorzy psychicznie

Do psychologa chodzą ludzie świadomi swoich trudności (przecież każdy z nas je posiada), chcący poprawić jakość swojego życia, lepiej poznać samego siebie oraz świadomi istotności zdrowia psychicznego. Psychoterapia staje się coraz bardziej popularna, coraz więcej osób bez skrępowania mówi o uczestnictwie w takiej formie pomocy. Może właśnie to jest narzędzie do radzenia sobie z trudnościami, bardziej przystosowawcze niż sięganie po alkohol lub życie w depresji. Przyzwolenie społeczeństwa na uczestnictwo w psychoterapii może spowodować wzrost komfortu życia wielu osób, może uratować ich życie oraz zdrowie. Psychoterapeuta również przechodzi własną terapię, zanim sam zacznie pomagać. 

Nie krzywdź i nie bądź krzywdzony

Żydzi są skąpi, Polacy kradną, otyłe osoby są leniwe. Jeszcze długo mogłabym wymieniać wpływające na nas stereotypy. Ważne jest abyśmy wyłapywali w swoim postrzeganiu świata automatyczne uproszczenia i mieli świadomość ich krzywdzącego działania. Pamiętajmy, że biorą się one z lęku, niewiedzy, poglądów przekazywanych z pokolenia na pokolenie bez głębszego zastanowienia się. Nie krzywdźmy innych i sami nie dajmy się krzywdzić. Niezależnie od płci, rasy, pochodzenia, orientacji seksualnej każdy z nas ma swoje wyjątkowe potrzeby. Tylko dbając o ich realizację, możemy żyć pełnią życia. Generalizacja niszczy naszą wyjątkowość, a to ona powoduje, że świat jest ciekawy oraz różnorodny.

Polecam bajkę „Nasze Magiczne Encanto”:https://www.youtube.com/watch?v=ljs3SipHxnw

Zapraszam do kontaktu: http://www.martynaskubala.pl/


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *